سنگ نگاره نیشابور گنج های تاریخی

اين تخته سنگ كه نزد اهالي « سنگ طلسم » ناميده مي شود ، نقش چند بزكوهي كشيده شده است . ضمن اين كه در مركز آن و در داخل كادري مستطيلي خطوطي وجود دارد كه به نظر مي رسد حروفي از خط پهلوي باشد . اين نكته را آقاي مهندس مؤمن نژاد كه از اين سنگ نگاره در نوروز 91 نخستين بار بازديد كرده بودند يادآور شدند . البته كمي بالاتر از اين خطوط و تقريبا در گوشه ي چپ سنگ نيز نشانه هايي ديده مي شود كه درمورد آن نظري ندارم . گرچه بي شباهت به نوشته نيست ....

در شهريورماه سال جاري ، فرصتي دست داد تا با آقاي مهندس مؤمن نژاد ، كه از علاقمندان به فرهنگ و تاريخ اين سرزمين هستند ، بازديدي از سنگ نگاره هايي كه در نيشابور ، پيشتر از اين ايشان شناسايي كرده بودند ، داشته باشيم .آن چه در ادامه مي آيد گزارش گونه اي است از اين بازديد .

در كيلومتر 35 جاده ي نيشابور- كاشمر ، پس از روستاي رئيسي ، سمت چپ ، جاده اي خاكي وجود دارد كه با طي حدود 7 كيلومتر در آن به روستاي كلاته حسن آباد مي رسيم . اگر از داخل اين روستا تقريبا ۴كيلومتر در جهت جنوب شرق حركت كنيم ، به منطقه اي مي رسيم كه نزد اهالي به « كمرِ بشكلي » معروف است . در دامنه ي اين كمر ، تخته سنگي نسبتا بزرگ به ارتفاع تقريبا3 متر از كوه جداشده كه با توجه به جنس سنگ كمربشكلي و ديگر قطعه سنگ هاي اطراف ، به نظر مي رسد اين جداشدن طبيعي بوده باشد .

                            نمایی از کمر بشکلی - سنگ طلسم با دایره قرمز نشان داده شده است

بر روي اين تخته سنگ كه نزد اهالي « سنگ طلسم » ناميده مي شود ، نقش چند بزكوهي كشيده شده است . ضمن اين كه در مركز آن و در داخل كادري مستطيلي خطوطي وجود دارد كه به نظر مي رسد حروفي از خط پهلوي باشد . اين نكته را آقاي مهندس مؤمن نژاد كه از اين سنگ نگاره در نوروز 91 نخستين بار بازديد كرده بودند يادآور شدند . البته كمي بالاتر از اين خطوط و تقريبا در گوشه ي چپ سنگ نيز نشانه هايي ديده مي شود كه درمورد آن نظري ندارم . گرچه بي شباهت به نوشته نيست .

       سنگ طلسم

اين تخته سنگ بر روي قطعه سنگ نسبتا مسطح كوچكي قرارگرفته است . با سوراخ كردن سطح سنگ زيرين ، چاهي حفرشده كه اين چاه پس از سوراخ كردن سنگ به لايه هاي زيرين نيز رسيده است . درحال حاضر ژرفاي اين چاه حدود3 متراست .

به گمان بنده با توجه به شيارهايي كه در لبه هاي سنگ زيرين ( دهانه ي چاه ) به وجودآمده ، از آن جهت جمع آوري آب باران استفاده مي شده است و در واقع يك مخزن آب به شمار مي آمده است . گرچه برخي از محلي ها مي گويند كه اين چاه بعدا و به منظور يافتن دفينه و گنج حفر شده است .

در اطراف اين تخته سنگ ، آن گونه كه نگارنده و آقاي مهندس مؤمن نژاد بررسي نموديم ، پنج تخته سنگ ديگر كه بر رويشان نقوشي ايجاد شده نيز وجود دارد .

                                              تخته سنگ دیگری در همان محل

اين نقش ها كه همگي بزكوهي هستند ، البته به جز برخي نقوش كه خيلي واضح نيستند و قابل تشخيص نمي باشند ، با تكنيك هاي مختلفي رسم و اجرا شده اند . برخي بسيار اوليّه و شايد ناشيانه و تعدادي هم بسيار دقيق و واقعگرايانه ( ناتورال ) . كه اين موضوع شايد بيانگر اين نكته باشد كه نقش ها مربوط به دوره هاي مختلف مي باشند .

درحال حاضر سنگ بزرگ تر ، كه داراي نقوش بيشتري است ، داراي ترك هايي جدي است و احتمال متلاشي شدن آن وجود دارد و نياز به مراقبتي كارشناسانه دارد . موضوع ديگر يادگاري نويسي است كه ظاهرا بلايي است كه به جان همه ي آثار تاريخي و فرهنگي اين سرزمين افتاده است و سنگ طلسم نیز از این بی مهری مستثنی نیست .