مقبره زیگورات شهر اور
چرایی و هدف از ساخت این بنا نامعلوم است، اما گفته میشود آنها زیگورات را بهعنوان مکانی مقدس و عبادتگاه ساخته بودند؛ البته تنها مدرک موجود که این قضیه را اثبات میکند از هرودوت، مورخ یونانی نشات میگیرد. با این وجود، هیچ مکان مقدس یا پرستشگاهی از چندین زیگورات موجود در ایران و عراق کشف نشده است.
برخی بر این باورند که این مکانها، خانهی خدایان بوده و هر شهر، خدای حامی خود را داشته است. فقط کاهنانی که از اعضای قدرتمند جامعهی سومری بودند، اجازهی وارد شدن به زیگورات و اتاقهای زیرزمینش را داشتند؛ همچنین این کاهنان وظیفه داشتند از خدایان مراقبت کرده و نیازهایشان را برطرف کنند.
یکی از بزرگترین و سالمترین زیگوراتهای به جا مانده در بینالنهرین، «زیگورات بزرگ اور» است که امروز در نزدیکی ناصریه، در استان ذیقار عراق واقع است. این ساختار چندضلعی بزرگ، ابعادی به بزرگی ۶۴ در ۴۵ متر دارد و سه تراس در سطوح مختلف پلکانی دارد که ۲۰ الی ۳۰ متر ارتفاع دارند که یک پلکان بزرگ به سمت هر یک از این تراسها منتهی میشود. گفته میشود در بالاترین نقطهی این زیگورات، معبد الههی نانا (مادر بزرگ) قرار داشته که خدای حامی شهر باستانی «اور» بوده است. متاسفانه این معبد از بین رفته است. چندین آجر آبی رنگ در اطراف این زیگورات یافت شدهاند که باستانشناسان حدس میزنند، جزو دکوراسیون و تزئینات داخلی معبد بوده است.
این زیگورات توسط «شاه اور نامو» ساخته شد، اما قبل از پایان ساخت بزرگترین بنای عمرش از دنیا رفت. پس از مرگ او، پسرش، «شولگی»، در قرن بیست و یکم قبل از میلاد مسیح این بنا را به اتمام رساند.
تا پایان قرن ششم قبل از میلاد مسیح، این زیگورات تبدیل به مخروبه شده بود. بر خلاف اهرام مصر، زیگوراتها از آجرهای گلی ساخته میشدند و با قیر یا گِل در کنار هم چیده میشدند. این آجرها زیر بارشهای زمستانی مرطوب شده و در گرمای تابستان ترک میخوردند.
در زیگورات بزرگ شهر اور، حفرههایی روی آجرها و لایههای بیرونی معبد یافت شدند؛ احتمالا این حفرهها به منظور تبخیر آب و رطوبت از درون معبد ایجاد شده بودند. علاوه بر این ناودانهایی هم بر پلکانهای زیگورات تعبیه شده بودند تا در زمستان، آب را به بیرون هدایت کنند
غاز عجیب بار و دفینه
غار کلماکره،این غار در بخش مرکزی شهرستان پلدختر
در استان لرستان،واقع شده و یکی از شش گنجینه بزرگ کشف شده در جهان است
برای دسترسی به غار از مسیر پلدختر و از طریق جاده شوسهای که در حاشیه شمالی رودخانه کشکان است، پس از طی ۱۲ کیلومتر دهکده قشلاقی به نام دره باغ قرار دارد
از این روستا تا دهانه غار مسیری کوهستانی است که باید پیاده طی شود و تا حدودی خطرناک است.
کوه آهکی ملِّه که غار باستانی کلماکره در سطح رو به آفتاب آن قرار گرفته است، از غرب شهرستان پلدختر آغاز شده و با انحرافی اندک از شرق به جانب شمال شرقی کشیده شده است
غار کلماکره در سمت شرقی یکی از آخرین درههای صخرهای کوه در ارتفاع ۵۵۰ متری از سطح دشت واقع شده است. دهانه غار به سمت غرب باز شده و به سوی شرق ادامه مییابد.
دهانههای تقریباً دوقلوی غار در پناه پوز صخرهای شیبدار با دیدی کاملاً کور قرار گرفته است به همین دلیل مأمن بسیار مناسبی در شرایط اضطراری جهت مخفی شدن میباشد
واژه کلماکره از سه کلمه کل، ما و کره تشکیل شده است. «کل» در گویش مردم لرستان نوعی حیوان کوهی با شاخهای کمانی رو به بالا و جنس نر بز کوهی است
کلمه «ما» با توجه به گویش محلی به صورت پسوند «مان» به معنای مکان، محل استقرار و مأوا به کار میرود
کلمه «کره» به درختی اتلاق میشود که مشابه درخت انجیر است و از نظر ظاهری تفاوتی با آن ندارد فقط میوه آن نامرغوب و غیرخوراکی است که در بدو ورود به غار، این درخت رؤیت میشود
این غار به صورت تصادفی در جریان تعقیب یک بزکوهی توسط یک شکارچی در سال۱۳۶۸خورشیدی کشف میشود
دهانه غار حدود ۳۰ متر پایینتر از قله کوه است و پیشانی غار ۱/۵ متر جلوتر از پایین دهانه بوده و این یکی از ویژگیهایی است که سبب پنهان ماندن غار از دید رهگذران، شکارچیان و چوپانان بوده است
طول دهانه غار حدود ۲۰ متر و ارتفاع آن بین ۱ تا ۷ متر است. بررسیهای انجام شده نشان میدهد که دستیابی به غار کلماکره از دیرباز مشکل بوده و هیچ راه سهلی ندارد به جز فرود از این ارتفاع و گذشته از راه باریک بُز رو به طول ۱۰ متر به سمت ورودی دهانه غار
نور طبیعی تا عمق ۱۰ متری دهانه در این تالار رفت و آمد را ممکن میسازد ولی از آن پس تاریکی مطلق بوده و بدون استفاده از نور مصنوعی، امکان پیشروی وجود ندارد
چند چاله کوچک و بزرگ و مملو از آب در تالارهای دوم، سوم و چهارم غار دیده میشود. به نظر میرسد بعضی استالاگمیتهای موجود در غار در نتیجه دخالت انسان و به صورت مصنوعی در آن ایجاد شده است.
از زمان کشف این غار تا کنون این غار مورد تعرض و غارت قرار گرفته است
بسیاری از پدیدههای توصیفناپذیر و طبیعی این مکان شگفتانگیز و آثار ۲۷۰۰ ساله آن به امید یافتن گنج توسط افراد سودجو منهدم شده است
اولین اشیای ضبط شده شامل ماسک طلایی از چهره انسان، ۳ عدد گوش کوچک حیوان از جنس نقره و ۳ عدد گوش بزرگ حیوان از جنس نقره، ۲ عدد میله فلزی منحنی به شکل داس، ۳ قطعه شمش نقره و … بوده است که بسیاری از این آثار به صورت غیرقانونی فروخته شده و به خارج از کشور و موزههای اروپایی مانند لوور پاریس، موزه بریتانیا و موزه متروپولیتن نیویورک منتقل شدهاند
تعداد قابل توجهی از این اشیاء توسط یک تاجر عتیقه گرد آمد و در کتابی تحت عنوان «گنجینه کوهها و هنرهای ماد» در لندن به چاپ رسید. برخی از اشیای کشف شده نیز در اختیار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار گرفتهاند و در موزه ایران باستان تهران و موزه قلعه فلکالافلاک در خرمآباد نگهداری میشوند
کاسه نقره طلاکوب یکی از اشیای کشف شده از این غار است که دارای کتیبه بسیار ظریف به خط میخی ایلامینو با عنوان «آمیریش شاه ساماتوره پسر طابالا» (لابامها) است
روی لبه بیرونی آن، ۴۹ قطعه نقش برگی شکل (همچون درخت سومر)، ۳۴ قطعه اسفنکس با روکش طلایی، ۴ ردیف مظاهر گل لوتوس شامل ۱۳۶ قطعه، یک ردیف میوه کاج شامل ۲۲ قطعه و کف ظرف یک رُزِت ۱۸ پر با تکنیک والایی بکار رفته است که این ظرف اوج هنر «ساماتیها» (حدود ۲۰۰ سال پیش از هخامنشیها) را در استفاده از ورقه طلا برای تزئین نشان میدهد
اهمیت ذغال در کشف زیرخاکی و بار
لایه شناسی خاک یک علم فراگیر و در زمینه باستان شناسی بسیار موثر بوده و در تمامی مراحل حفاری اهمیت ان دو چندان میشود و جود لایه زغال در زیر خاک به چهار قسم است :
1. در جایکه طلا وجود داشته باشد و گاز حاصل از ان در زمان طولانی به سطح زمین امده باشد میتوان نازکترین لایه خاک را در یک شعاع کوچک یا بزرگ (بسته به مقدار)بسوزاند و سیاه کند که در اصطلاح عامیانه زغال میگویند این فرایند در هرجای اتفاق نمی افتد
2. این زغال ها در زمان گذشته برای علامت گذاری نقطه نهایی محل دفن به کار رفته به طوری که بسیار محل های با شباهت هم ساخته ولی محلی را برای نشانه گذاری اخر با زغال یا خاک سفید یا به طور مشترک علامت گذاری شده
3 . این فرضیه که هر جا زغال هست گنج هم هست باطل است چراکه در محلی که گاز متان نشت کند خاک نیز میسوزد و سیاه میشود
4. تکه های چوب در زیر خاک که به قصد آتش روشن نمودن توسط چوپانان در گذشته زغال شده اند و یا ریشه های درختان که بعد از مدتی سیاه و شبیه زغال می شوند
یک حفار و کارشناس خوب باید تمام موارد بالا رو در نظر داشته باشد تا بتواند تصمیم درست بگیرد و گمراه نشه
گنج یاب و دفینه یاب روسی
سیستم جی.پی.آر ایزی راد
محصول بسیار قدرتمند روسیه
عمق کاوش ۲۰متر. استفاده از سیستم های جی پی آر در بررسی و کاوش خاک برای اهداف صنعتی و نظامی و باستان شناسی سالیان سال است که ادامه دارد. استفاده از آخرین و پیشرفته ترین تکنولوژی ها در ساخت جی پی آر ها و اعتماد به داده های به دست آمده از آنها سیستم های GPR را به بهترین و قدرتمندترین اسکنر های جهان تبدیل نموده است. این سیستم هم یکی از ارزانترین و مناسب ترین سیستم های جی پی آر است که میتواند تا عمق ۲۰متری در خاک نفوذ نماید و به صورت زنده تصویری واقعی از زیر زمین و اشیا مدفون در خاک را نمایش میدهد.در هر شرایط جوی و جغرافیایی قابل استفاده میباشد. با استفاده از این سیستم میتوان انواع فلزات و فضاهای خالی را یافت. کار کردن با این سیستم بسیار ساده و نیاز به هیچ تخصصی ندارد فقط کافی سیستم را روشن و حرکت نمایید.
اولین گام در گنج یابی
دفینه یابی هم مثل هر کار فنی دیگر نیاز به مهندسی دارد تا به هدف دست پیدا کنیم چرا که برای دفینه گذاری هزینه ها شده و یا به قول یکی از اساتید صدها شکم دریده شده تا مالی جمع شود و برای مخفی سازی این مال سکه ها خرج شده تا کسی نتواند به راحتی به آن برسد .بنابراین برای رسیدن به دفینه باید شناخت کافی و کاملی از نوع دفینه و محل آن و … داشت.
می توان به جرات گفت هیچ دفینه ایی یافت نمی شود مگر اینكه كاملاً رمز گشایی شده باشد . آثار و علایم بسیار زیبا و غیر قابل انكار در همه جای ایران قابل مشاهده است كه همگی دلالت بر وجود دفینه در آن محل دارند و افراد زیادی نیز بعنوان كارشناس از راه دور یا دستگاه زن در محل سعی در هدایت مردم در این مناطق دارند و مرتباً با گمانه زنی دستور تخریب این اثار و حفاری در زیر یا اطراف انها را میدهند و گاهاً حفاران به علایم مهمی در زیر خاك برمیخورند كه شامل سفال و استخوان و اهك و ذغال و سنگ چین و ماسه بادی و غیره است بنابراین با جدیت و خوشحالی بكار خود ادامه میدهند ولی پس از مدتی به خاك بكر میخورند و آنگاه در زیر زمین سرگردان می شوند و با حفاری تونل های متعدد و با صرف هزینه مالی سنگین خطرات متعدد را بجان میخرند.
دلیل این مسئله آنست كه آنها به ساختار و ساختمان داخلی دفینه اشنایی ندارند و قبل از رمز گشایی مبادرت به حفاری نموده اند . همیشه بیشترین و فاحش ترین علایم كه ذكر شد در هواكش دفینه بدست می اید و هواكش ها تقریباً در بیشتر موارد بجز چند مورد استثناء ، در زیر علایم سطحی قرار دارند. تقریباً همه دستگاه ها در محل هواكش دچار خطا می شوند و بهترین اپراتورها فقط می توانند هواكش را بیابند. البته صحیح است كه هواكش نهایتاً به محل دفینه میرسد ولی ساختار پیچیده و پلكانی آن و وجود مقدار زیاد ماسه و اهك و گازهای خطرناك و تله های فیزیكی تعبیه شده انرا به تله مرگ بدل می نماید.
لازم به ذکر است كه دفینه هایی كه دارای علایم و آثار فاحش در روی تپه ها و ارتفاعات هستند حاصل كار هزاران انسان در دوران باستان هستند و دارای تاسیسات مفصل مانند محوطه سازی و زیر سازی و زهكش و هواكش و دیوارچینی و سیستم ابرسانی می باشند كه موجب شده است با وجود علایم سطحی واضح در طول صدها و هزاران سال محفوظ بمانند . خواهشمندم این اثار زیبا را كه جزئی از تاریخ و فرهنگ ماست بخاطر خودخواهی و طمع ورزی خود تخریب نكنید و به نسل های بعدی هم اجازه مشاهده و لذت برد تماشای آنها را بدهیم.
شهرسازی شاهان ساسانی
شاهان ساسانی به شهرسازی دلبستگی داشتند و توجه بسیار به ساختمان شهرها و آبادانی داشتهاند. بسیاری از شهرهای زمان ساسانی به صورت دایرهای یا گرد ساخته شده است
پسوند گرد در پایان اسم بسیاری از شهرها هنوز هم باقی مانده است:
دشت گرد،
سوسن گرد،
لاسگرد،
بروگرد(بروجرد)،
دارابگرد،
فیروزگرد،
شاپورگرد،
بختاگرد و
کوهگرد
دلیل وجود جواهر و زیورآلات در قبور باستانی
در بسیاری از حفاری های قبر در ایران که با اسکلت همراه هست استفاده از اشیای زینتی و جواهرات دیده می شود که در بدن شخص متوفی قرار دارد و حتی زینت آلاتی دیده می شود که فقط در آن زمان رایج بوده و در دوره های دیگر هم دیده نشده است. اگر خوب بررسی کنیم متوجه مطلبی خواهیم شد که خیلی از این جواهرات در زمان حیاتشان استفاده نمی شده و فقط بعد از مرگ داخل قبر قرار داده شده است که این مطلب جای بسی تامل دارد .
استفاده از زیورآلات در تدفین به همراه متوفی مخصوصا زیورآلات مفرغی در دوره های بعدتر که بسیار زمخت و سنگین بدون ظرافت است که شخصا بعید میدانم در زندگی روزمره از آنها استفاده میشده است و فقط در مراسم تدفین به همراه متوفی خاکسپاری میکردند
جنبه های دیگری نیز میتوان متصور بود مانند کاربرد جادو و دور کردن ارواح و نیروهای اهریمنی وجود این باورها قطعا در بین مردمان هزاره های گذشته بوده است
نکته مهمتر در چرایی استفاده از این پیکره های خدابانو است که نزدیک شدن به این چرایی میتونه کمک بیشتری به دلیل استفاده از زیورها برای این پیکره ها و استفاده انسانها از این زیورها بکنه به گمانم قرار دادن زیورها بر روی سر به خاطر اهمیت سر در پیکر انسان و خدایان میتونه باشه
البته این اهمیت که خیلی بعد تر از دوره های مد نظر ما بود و قطعا کارکرد زیورها در دوره های بعد از پیش از تاریخ تغییر کرده و در دوره های تاریخی میتونسته متفاوت بوده باشه .اینکه بخواهیم وارد جزئیات اشکال زیورآلات و محلهای قرارگیری آنها و تفاوت در تمدنها و تغییر در ساختار آنها باشیم نیاز به اطلاعات بسیار دقیق تری از ساختار اعتفادی جوامع هست اینکه چگونه می اندیشیده اند و این باورها به چه علت دستخوش تغییر و تکامل شدند و اینکه چه عواملی باعث تغییر در جزئیات این باورها در بین تمدنهای هم عصر شده. اطلاعات و داده های باستان شناسی بسیار محدودی در این خصوص وجود داره و به گمان ما برای درک بهتر این موضوع باید مناسبتهای اجتماعی بین جوامع مورد بررسی و مطالعه دقیقتر قرار بگیره
اعتقادات دینی و مذهبی اصلی ترین عامل استفاده از این جواهرات و زیور آلات می باشد که در دوران ایران باستان در مقبره ها و قبرها استفاده می شده است.
کشف دومین الماس بزرگ تاریخ
اهمیت شیار یا شیاف ها در گنج و دفینه
دوستان شیارها بسیار دارای اهمیت هستن
شیوه کشف دفینه و زیرخاکی یهودیان
1_دفینه یهودی در عمق بسیار زیاد قرار دارد و عمق آن از ۶ متر متجاوز خواهد بود. بعد از آن به بار می رسید.
2_یهودیان از سنگ چخماق یا احیانا سنگ کوارتز دار در ورودی غارها یاپر کردن غارها و اتاق ها از آن استفاده می کردند که این کار باعث محکم بودن می شود…این سنگ ها و صخر ها در عمل بعضی از فلزیاب و طلایاب ها اختلال و پارازیت ایجاد می کردند زیرا قوی بود.
3_غار یهودی گرانبها و دفینه دار اغلب بطور کامل با سنگ چخماق بزرگ و گاهی اوقات با سنگهایی که وزن آن بیش از یک تن بود پر یا پلمپ می شد
4_یهودیان دو سرداب درست می کردند یکی برای گمراهی که حاوی تله بود و دوم که شما را بسوی هدف میبرد و اما آن هم خطرناک بوده و تله ای در سقف کار گذاشته شده است و آن سنگ بزرگی است که اطرافش سنگ کوچکی بوده و به مجرد حفر برای تنظیف سرداب از بالا به پایین می افتد….خیلی مواظب باشید
5_طلای یهودی مرصود (تله و طلسم دار ) بود….رصد آن قوی و از نشانه های مخصوص که به این مورد اشاره می کند سنگ نگاره ( چشم ) است و در هر حالی حصار دائمی لازم و ضروری است.
6_قبل از وصول به هدف و دفینه شما طبقه ای از صخره و سنگهای مثلثی شکل خواهید دید که موضعش در روی کروکی نشان داد شده است
7_رسیدن به دفینه یهودی محتاج صبر و استقامت است….پس ما بعد از ۴ سال به آن رسیدیم و به عمقی که متجاوز از ۵ متر بود کاویده و به سردابی که نشانه ستاره ۵ پر و ستاره داوودی که در اول سرداب بود رسیدیم اما آن با نوعی از سنگ و صخره و خاک آلقآسی پلمپ شده بود….عمل مقداری سخت است


