مجسمه برنجى، مربوط به دوره ساسانى

پارچ، کشف شده درنهاوند، مربوط به دوره ساسانی،

سفال دورهٔ ساسانى بیشتر مربوط به محوطه‌ها و بناها است و در قبور این دوره کمتر اثرى بر جاى نهاده‌اند. زیرا قبور این دوره ”استودان“هایى است که اجساد را به ‌منظور دفع فساد در فضاى باز بالاى صخره‌ها قرار داده‌اند و سپس استخوان‌ها را در منسوجى پیچیده و در این استودان‌ها که از خمره‌ها و تابوت‌هاى سفالى یا چوبى ساخته شده بودند دفن کرده و در کمرهٔ کوه‌ها، حفره‌ها و درون صخره‌ها یا خاک دفن مى‌کردند.

سفال دورهٔ ساسانى بیشتر از کاوش‌هاى مدائن (تیسفون)، کیش، دامغان، تخت سلیمان و شوش به‌دست آمده و به‌طورکلى سفال لعاب‌دار و ساده این دوره ادامه روش سفال‌سازى دورهٔ اشکانى است. این سفال‌ها با خمیرهٔ گل رس ورز داده شده و منقوش به خطوط کنده با طرح نیمدایره‌هاى درهم و برهم؛ منقوش به طرح قالب خوردۀ متنوع و محصور بین خطوط موازى و چهارخانه؛ داراى نوشته‌هاى قلم سیاه؛ لعاب‌خورده به شکل کوزه‌هاى دو دسته که این گروه ادامه سفال‌هاى دو دستهٔ دورهٔ اشکانى است؛ همچنین سفال با خمیرهٔ کائولن و لعاب قهوه‌ای، سبز، آبى و سربى کمرنگ که بیشتر ظروف لعاب‌دار دوره ساسانى از این گروه هستند و نیز سفال قالب‌خورده با نقوش برجسته و نیم برجسته لعاب‌دار یا بدون لعاب که در دورهٔ اسلامى نیز این روش ادامه مى‌یابد.

رنگ سفال‌هاى نخودى مایل به قهوه‌اى و داراى سطوح متخلخل است. برخى از سفالینه‌ها که کوزه‌هایى دو دسته هستند به لعاب قهوه‌ای، سبز، سربى و فیروزه‌اى آراسته شده‌اند. در این ظروف برخلاف دورهٔ اشکانی، لعاب به‌صورت نازک روى محصول سفالین را پوشش مى‌داد که هم به‌صورت شفاف و هم مات وجود داشت.

سفال‌هاى کنده‌شده و قالب‌خورده یا لعاب‌دار این دوره، آثار اولین مرحلهٔ تجدید حیات صنعت سفال‌گرى و لعاب‌کارى متعالى و درخشان دوران اسلامى به‌شمار مى‌روند

در این دوره از مواد شیشه معدنى و ترکیب آن با اکسیدهاى سرب، آلومینیوم، روی، سدیم و رنگیزه‌هاى مس، کبالت، منگنز و غیره استفاده کرده و آنها را به‌طور جداگانه گداخته و تغییر شکل داده‌اند، سپس این ترکیب را سائیده، پودر آن را در آب حل کرده و به‌عنوان لعاب روى ظرف کشیده‌اند.

در دورهٔ ساسانیان علاوه بر هنر کاشى‌سازى هنر موزائیک‌سازى نیز متداول گردید. مخصوصاً پوشش دو ایوان شرقى و غربى بیشابور از موزائیک به رنگ‌هاى گوناگون و تزئینات گل و گیاه و نقوش از اشکال پرندگان و انسان را در بر مى‌گیرد.

عصر ساسانى یکى از درخشان‌ترین ادوار تولید و صنعت به‌طور کلى در ایران است. در این دوره هنر و صنعت به اوج کمال خود رسید. از اختصاصات صنایع ساسانى ایجاد سبک و اسلوب جدیدى در تزئین نماى ساختمان با گچ‌برى و گل و گیاه است که داراى اصول موزون و نقش‌هاى تکرارى و تقارن است. هنرهاى کاشى‌کاری، معرق‌کاری، موزائیک و کاشى‌هاى لعاب‌دار، در دورهٔ ساسانى به کمال رسید.

دوستان اشیای پیدا شده در قبور را میتوان  به گروه های زیر تقسیم کرد

1.اشیای مورد استفاده در زندگانی روزمره(مانند  لیوان ، گلدان ، کاسه و...)

2 .اشیای آیینی

3.اشیای زینتی

4.اشیای مربوط به مشاغل ( سنگ ساب ، چاقو تیزکن نوک مته ، اره وچاقو و اسکنه و...

5.مواد غذایی (حبوبات ، میوه ، تخم پرندکان وگوشت جانوران)

به یاد داشته باشید مقدار و کیفیت این اشیاء وهدایا بستگی به شخصیت وطبقه اجتماعی فرد مدفون دارد.

از روی شکل تدفین ها واشیاء موجود در انها صرف نظر ازپی بدن به شغل ومرتبه اجتماعی افراد مدفون در آنها وصرف نظر از امکان تعیین فصل وزمان تقریبی فوت ویا تدفین افراد می توان به برخی از جنبه های اعتقادات مذهبی مردم یک جامعه نیز پی برد این نکته آخری را به خصوص می توان از روی جهت حفر قبرها ونحوه تدفین وقراردادن افراد واشیاء وبالاخره نحوه توزیع انها در قبرها شناسائی کرد.

عزیزان بیشتر قبرهای خالی از شیی ممکن است مربوط به کودکان و نوزادان کمتر از دو سال باشد ویا تعدادی از آنها کاملا فرسوده واز بین رفته باشند همچنین این امکان وجود دارد که این گروه از قبرها حاوی هدایا ومواد از بین رفتنی چون غذا و یا اشیای ساخته شده از پارچه وگیاه بوده اند که در طی زمان از بین رفته و یا اصولا متعلق به گروهی از افراد جامعه یا اعتقاداتی متفاوت با دیگران بوده یا افراد فقیر باشند بنابراین قبرهای آنان خالی از هرگونه هدیه ویا نذر بوده است 

کاربرد اشیاء ونذورات داخل قبرها در ارتباط با اعتقادات مذهبی افراد و بیانگر مرتبه اجتماعی وشغل آنان بوده است.

اشیاء زینتی معمولا در دسترس زنان و نزدیک دست ها و یا سر وجمجمه آنان قرار دارند.

مهرهایی که در قبور یافت می شوند  نشان های قدرت وکنترل اقتصادی فرد مدفون هستند.

اشیاء افراد فقیر جامعه اغلب یک لیوان ویا کاسه است.

مهره های یافت شده در قبور احتمالا متعلق به یک گردنبند و یا دستبند یا برای منجوق دوزی لباس یا جنبه اعتقادی داشته است.

1-درخواست گواهی نامه: گواهی نامه صادر شده توسط مؤسسه معتبر یا یک ارزیاب مستقل که وابسته به یک سازمان حرفه‌ای است. این خصوصاً برای حالتی که شما سنگی را خریداری کنید بدون آن که آن را ببینید، مثلاً از اینترنت، مناسب می‌باشد. یک گواهی نامه، نظر فردی است که ممکن است سال‌ها تجربه در این زمینه داشته باشد و ممکن است تجربه هم نداشته باشد! اما بهترین کار این است که شما شخصاً از اصالت چیزی که می‎خرید مطلع شوید.

2-نگاه کردن از درون آن: الماس‌ها دارای "شاخص انکساری" بالایی هستند (به این معنی که آن‌ها نوری را که از طریق آن‌ها می‌گذرد، به شدت منحرف می‌کنند). شیشه و کوارتز از شاخص انکساری کمتری برخوردار می‌باشند، به این معنی که آن‌ها درخشش کمتری دارند، زیرا نور را کمتر منحرف می‌کنند، حتی در صورتی که برش‌های خوبی هم خورده باشند (زیرا شاخص انکساری یک ویژگی فیزیکی ذاتی است که به هیچ طریقی توسط یک برش خوب تغییر نمی‌کند، مگر آن که به زبان فنی، برش باعث ایجاد یک کشش دائمی بر روی شبکه کریستالی گردد). 

. اگر سنگ بر روی جواهر نصب نشده باشد، قسمت تاج آن را بر روی نوشته‌های روزنامه قرار دهید. اگر شما توانستید مطالب را از درون سنگ بخوانید یا حتی لکه‌های سیاه و سفید کج و معوج را دیدید، احتمال دارد که سنگ شما الماس نباشد. (مگر آن که برش آن نامناسب باشد، در این صورت نوشته‌های روزنامه از طریق یک الماس واقعی نیز قابل رؤیت می‌باشد.)

. اگر سنگ هر نشانه‌ای از انکسار مضاعف نشان دهد، ممکن است مویزانیت (سیلیکون کاربید) باشد. مویزانیت سنگ قیمتی‌ست که خیلی شبیه الماس است و حتی جواهرسازها هم به سختی آن را تشخیص می‌دهند.

3-مشاهده انعکاس‌ها: انعکاس‌های یک الماس واقعی معمولاً در سایه‌های مختلف خاکستری ظاهر می‌شود. اگر شما انعکاس‌های رنگین کمانی دیدید، شما یک الماس با کیفیت پایین یا تقلبی خریده‌اید.  

4-آزمون مه: سنگ را جلوی دهان خود قرار دهید و به آن ها کنید. اگر سنگ برای دو ثانیه مه آلود باقی ماند، احتمالاً تقلبی است. یک الماس واقعی حرارت را بلافاصله پخش می‌کند و به سرعت از بخار پاک می‌شود، یا اگر کمی کثیف ماند باز هم سریع‌تر از یک الماس تقلبی شفاف می‌شود. همزمان به یک الماس که می‌دانید واقعی است و الماسی که مشکوک به تقلبی بودن هستید، ها کنید. شما می‌توانید ببینید که چگونه سنگ واقعی شفاف می‌شود، در حالی که سنگ تقلبی چگونه مه خود را از دست می‌دهد، علاوه بر آن، اگر شما بر روی آن‌ها به تناوب ها کنید، شاهد جمع شدن مه بر روی سنگ تقلبی می‌شوید و مه آن با هر ها بیشتر می‌شود در حالی که سنگ واقعی هنوز تمییز و شفاف باقی مانده است.

5-از یک ذره بین جواهرسازی برای بررسی الماس استفاده کنید: الماس‌های استخراج شده معمولاً دارای عیوب یا آخال‌های کوچک هستند که از این طریق قابل مشاهده می‌باشند. مکعب زیرکون این عیوب را ندارد. همچنین الماس‌های تولید شده به روش آزمایشگاهی (که ممکن است تمام آزمون‌های دیگر را گذارنده باشند) معمولاً این عیوب را ندارند.       

6-نوع نصب و سوار کردن را بررسی نمائید: یک الماس واقعی احتمالاً بر روی یک فلز ارزان نصب نمی‌شود. چاپ درون جواهر، نشان‌گر طلا یا پلاتینیوم واقعی (10K, 14K, 18K, 585, 750, 900, 950, PT, Plat) نشانه‌های خوبی در این زمینه هستند.

7-نگاهی به نمای پایین: لوح یا تاج سنگ را برعکس زیر یک میکروسکوپ قرار دهید. اگر شما در حالی که سنگ را تکان می‌دهید، فقط یک تشعشع نارنجی می‌بینید، سنگ شما تقلبی است.

8-خرید یک تستر ترکیبی مویزانیت/الماس: این دستگاه به راحتی به شما نشان خواهد داد که الماس شما واقعی است یا بدلی.   

9-وزن کردن سنگ: مکعب زیرکون در شکل و سایز یکسان، حدود 55 درصد سنگین‌تر از الماس می‌باشد. از یک مقیاس یک قیراطی یا یک گرمی برای مقایسه سنگ برای پاسخ به واقعی بودن سنگ استفاده نمایید.

10-سنگ را زیر اشعه ماوراء بنفش قرار دهید: بسیاری (اما نه همه) الماس‌ها نمایش فلورسانس آبی زیر نور ماوراء بنفش نشان می‌دهند. پس حضور رنگ آبی متوسط تا آبی پر رنگ تأییدکننده واقعی بودن الماس است. البته فقدان رنگ آبی به معنای تقلبی بودن الماس نیست؛ بلکه می‎تواند بعضاً به معنای الماسی با کیفیت بهتر هم باشد. اگر شما زیر نور فرابنفش فلورسانس سبز بسیار جزئی، زرد یا خاکستری دیدید، احتمالاً سنگ‌تان مویزانیت است.    

11-امتحان کردن با یک گرماسنج: سنگ‌های واقعی گرما را به سرعت پراکنده می‌کند و آن‌ها با گرماسنج، گرم نمی‌شوند. این کار حدود 30 ثانیه طول می‌کشد و به سنگ آسیبی نمی‌رساند.

12-قرار دادن زیر اشعه ایکس: الماس‌های واقعی زیر اشعه ایکس دیده نمی‌شوند. در حالی که شیشه، مکعب زیرکون و کریستال‌ها تا حدی کیفیت radiopaque دارند، الماس‌ها radiolucent هستند.

نکات:

. الماس را داخل یک لیوان آب بیاندازید، شما می‌توانید یک الماس واقعی را در آب ببینید. اگر نتوانستید سنگ را ببینید، احتمالاً کوارتز یا شیشه است.

. با یک فندک الماس را به مدت 30 ثانیه گرم کنید و آن را مستقیماً در آب سرد قرار دهید. اگر شیشه باشد از درون خرد می‌شود، اما اگر الماس باشد، هیچ اتفاقی نمی‌افتد.

. بسیاری از الماس‌های جعلی نمی‌توانند بر روی یک کاغذ سنباده خراش ایجاد کنند.

. الماس‌ها می‌توانند شیشه را خراش دهند، اما بسیاری از سنگ‌های بدلی نیز می‌توانند شیشه را خراش دهند. 

هشدارها :  

. برخی از الماس‌ها، تولید شده در آزمایشگاه یا مصنوعی هستند، اما مانند یک الماس واقعی هستند. آن‌ها قیمتی کمتر از الماس استخراج شده دارند، اما عمدتاً از لحاظ شیمیایی شبیه الماس‌های طبیعی هستند. اظهار نظر در خصوص تفاوت بین یک الماس طبیعی و یک الماس سنتتیک خارج از این مقاله است و بهتر است توسط یک متخصص مشخص شود.

. هیچ راهی وجود ندارد که صد در صد اطمینان حاصل کرد که یک الماس واقعی باشد، مگر آن که یک گواهی نامه معتبر برای آن صادر شده باشد.

. الماس را با چیزی خراش ندهید. اگر واقعی باشد، نمی‌توانید آن را خراش دهید، اما ممکن است روی آن رد باقی بگذارید یا آن را بشکنید، زیرا الماس‌ها محکم هستند اما در عین حال شکننده نیز می‌باشند. از طرف دیگر در صورتی که سنگ شما الماس واقعی هم نباشد با خراش دادن آن، جواهری را که شبیه یک الماس است را از بین می‌برید.